Duitse ondernemers tegen extreemrechts

Vele vooraanstaande Duitse bedrijfsleiders, van Mercedes-Benz over Volkswagen tot BASF, waarschuwen publiek voor de opmars van de extreemrechtste partij AfD in hun land. Zij doen een oproep om bij de Europese verkiezingen volgende week te stemmen voor partijen die de Europese waarden van diversiteit, openheid en tolerantie in hun vaandel dragen. Het is een boodschap die ook zeer relevant is voor ons land volgende zondag.

De winter komt eraan, waarschuwde ik eerder al in mijn boek ‘De toekomst is terug’. En oude demonen steken dan opnieuw de kop op. In Duitsland zou de extreemrechtse partij AfD (Alternative für Deutschland) volgens peilingen op de tweede plaats eindigen bij de komende verkiezingen, met 17 percent van de stemmen. In het Oosten van Duitsland zou de partij in het najaar bij deelstaatverkiezingen zelfs de meerderheid van de stemmen halen. Dat heeft eerder dit jaar al aanleiding geven tot grootschalige tegenbetogingen in vele Duitse steden. Het verleden is in Duitsland nooit ver weg.
 
Opmerkelijk, en terzelfdertijd zeer moedig is, dat nu ook vooraanstaande Duitse ondernemers een onverholen stemoproep doen om niet voor de extreemrechtse partij te stemmen. ‘We moeten opstaan en ingrijpen om waarden zoals gelijkheid en vrijheid te verdedigen’, zo stelt de CEO van Siemens in een interview. ‘Er kan bij ons geen enkele auto van de band lopen zonder personeel met een migratieachtergrond’, zei de baas van Mercedes-Benz in antwoord op de extreemrechtse voorstellen voor een migratiestop. Bijna 8 op 10 bedrijfsleiders in Duitsland vrezen dat AfD de economie, en dus de welvaart, zal schaden.
 
De Duitse economie is – net zoals de Belgische economie - sterk afhankelijk van internationale handel en integratie binnen de Europese Unie. De AfD staat echter sceptisch tegenover de EU en heeft zelfs gepleit voor een mogelijke Duitse exit, vergelijkbaar met de Brexit. Ondernemers vrezen dat een vertrek uit de EU zou resulteren in tariefbarrières, hogere handelstarieven en verlies van toegang tot de interne markt van de EU, wat een negatieve invloed zou hebben op exportgerichte bedrijven.

Het imago van Duitsland als een stabiele en betrouwbare partner op het wereldtoneel kan bovendien ernstig beschadigd worden door een sterkere aanwezigheid van de AfD in de politiek. Internationale investeerders hechten veel waarde aan politieke stabiliteit en voorspelbaarheid. Een significante vertegenwoordiging van een partij die wordt gezien als extreem en anti-establishment kan investeerders afschrikken en leiden tot een daling van buitenlandse investeringen. Bovendien kan de retoriek van de AfD rondom immigratie en nationalisme vele multinationale bedrijven en investeerders afschrikken die diversiteit en inclusiviteit hoog in het vaandel hebben staan.

De Duitse economie steunt bovendien alle vele decennia op een diverse en goed opgeleide beroepsbevolking. Immigranten hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de Duitse arbeidsmarkt, vooral in sectoren zoals technologie, wetenschap en zorg. De anti-immigratiestandpunten van de AfD zouden kunnen leiden tot strengere immigratiewetten, waardoor het moeilijker wordt voor bedrijven om talent van buiten Duitsland aan te trekken. Dit kan de concurrentiepositie van Duitse bedrijven verzwakken, vooral in een tijd waarin innovatie en technologische vooruitgang cruciaal zijn voor economische groei.
Een laatste zorg is de invloed van de AfD op de sociale cohesie binnen Duitsland. De polariserende en vaak xenofobe retoriek van de partij kan leiden tot een verscherping van maatschappelijke spanningen. Voor ondernemers is een stabiele en harmonieuze samenleving belangrijk voor het bedrijfsleven. Werknemers presteren beter in een omgeving die gebaseerd is op inclusiviteit en wederzijds respect. Het opkomende nationalisme kan leiden tot spanningen op de werkvloer en de bedrijfscultuur negatief beïnvloeden, wat op zijn beurt de productiviteit en innovatie kan belemmeren.
​
De oproep van de Duitse ondernemers tegen extreemsrechts mag ook bij ons niet in dovemansoren vallen. Binnen precies een week is het ook aan elk van ons om kleur te bekennen.