Het riet als geopolitiek kompas

Op het World Economic Forum in Davos ging  deze week alweer alle aandacht naar de Amerikaanse president. Maar het was de Canadese premier Mark Carney die met zijn toespraak ‘Principled and Pragmatic’  de meest inspirerende boodschap bracht. Geen grootse slogans, geen hol optimisme. Wel een nuchtere diagnose van een internationale orde in stormweer, en een even nuchter antwoord. Carney’s kernboodschap: wie vandaag wil overleven en relevant blijven, moet tegelijk buigzaam en standvastig zijn. Het is een geopolitieke vertaling van een oud beeld: niet de eik, maar het riet doorstaat de storm.

Dat riet is geen teken van zwakte. Integendeel. Het staat stevig verankerd in de grond, maar beweegt mee met de wind. In mijn recente boek ‘Marketing in tijden van Trump’ gebruik ik die metafoor om te beschrijven hoe organisaties en merken zich staande houden in een permacrisis: wendbaar in hun aanpak, maar trouw aan hun kern. Carney past datzelfde principe toe op landen en internationale samenwerking. In een wereld van geopolitieke fragmentatie, economische onzekerheid en toenemend wantrouwen is dat geen luxe, maar noodzaak.

De setting was niet toevallig. Het World Economic Forum is al jaren het kruispunt waar idealen en belangen botsen. Waar waardenverklaringen vaak eindigen in compromissen. Carney draaide het perspectief om: principes en pragmatisme zijn geen tegenpolen, maar elkaars voorwaarde. Zonder principes wordt pragmatisme cynisme. Zonder pragmatisme verworden principes tot holle retoriek.

Concreet pleitte Carney voor drie zaken. Ten eerste: economische openheid blijft essentieel, maar niet naïef. Vrijhandel ja, afhankelijkheid nee. Dat betekent investeren in strategische autonomie zonder in protectionisme te vervallen. Wendbaar omgaan met handelsrelaties, maar vanuit duidelijke waarden rond rechtsstaat, transparantie en fair play. Het riet buigt, maar breekt niet.

Ten tweede: klimaatbeleid en economische groei hoeven geen vijanden te zijn. Carney herhaalde zijn overtuiging dat duurzame transitie niet alleen een morele plicht is, maar ook een competitieve hefboom. Hier klinkt opnieuw het dubbele register: pragmatisch investeren in technologie en infrastructuur die vandaag werkt, terwijl het kompas stevig gericht blijft op lange termijnwaarden. Wie zijn principes opgeeft om de korte termijn te redden, verliest op beide fronten.

Ten derde: democratische samenlevingen moeten opnieuw leren omgaan met verschil. Niet door scherpe kantjes weg te vijlen, maar door het gesprek te organiseren. Dat vraagt leiderschap dat durft te luisteren zonder te plooien. Ook dat is rietlogica: meebewegen in toon en aanpak, standvastig blijven in wat niet onderhandelbaar is.

Wat Carney hier eigenlijk zegt, reikt verder dan Canada of Davos. Het is een handleiding voor elk systeem onder druk: landen, bedrijven, instellingen, merken. In ‘Marketing in tijden van Trump’ beschrijf ik hoe dezelfde spanning vandaag speelt in marketing en communicatie: tussen opportunisme en overtuiging, tussen meewaaien en richting geven. Merken die kiezen voor het ene zonder het andere, verliezen hun geloofwaardigheid.
Voor organisaties en hun merken is de parallel duidelijk. Wie vandaag relevant wil blijven, moet keuzes maken. Niet elke wind volgen, wel elke wind begrijpen. Wendbaar zijn in producten, kanalen en communicatie, maar consequent in waarden en beloftes. Dat is geen comfortabele positie. Het is balanceren. Maar precies daar ontstaat vertrouwen.

Carney’s ‘Principled and Pragmatic’ is daarom meer dan een Davos-speech. Het is een pleidooi voor volwassenheid in een wereld die te vaak vervalt in simplismen. Het herinnert ons eraan dat kracht niet zit in starheid, maar in veerkracht. En dat de toekomst niet toebehoort aan wie het hardst roept, maar aan wie het diepst geworteld is.
​
In stormweer overleeft niet de sterkste boom. Wel het riet dat weet waar het voor staat — en wanneer het moet meebuigen.