De strategie van het riet

In een historische week waarin het optreden van de nieuwe Amerikaanse president steeds meer onze welvaart en veiligheid in gevaar heeft gebracht, zijn  ondernemingen en organisaties naarstig op zoek naar een gepaste strategie. Het is bovenal zaak om zich aan te passen aan een nieuwe werkelijkheid, maar tezelfdertijd trouw te blijven aan de eigen waarden en cultuur. Daarvoor zijn wel stevige wortels nodig. Een riet kan daarbij inspireren. Een riet buigt, maar breekt niet. Apple heeft dat alweer goed begrepen.

Op een ogenblik dat vele vooraanstaande ‘big tech’ bedrijven in de VS zich opportunistisch plooien naar de nieuwe heersers in het Witte Huis was het afgelopen week vooral uitkijken naar welke koers Apple gaat varen. De bedrijfsleiding nam twee belangrijke beslissingen, kort na elkaar, al dan niet gesynchroniseerd, die duidelijke bakens uitzetten naar de toekomst.

Ten eerste kondigde Apple aan de komende vier jaar meer dan 500 miljard dollar te investeren in de Verenigde Staten. Deze ongekende investering omvat de uitbreiding van faciliteiten in staten zoals Michigan, Texas en Californië, met plannen voor een nieuwe geavanceerde productiefaciliteit in Houston, Texas. Deze fabriek zal servers produceren ter ondersteuning van Apple Intelligence, het persoonlijke intelligentiesysteem van het bedrijf. Deze initiatieven onderstrepen Apple's toewijding aan het stimuleren van Amerikaanse innovatie en het creëren van hoogwaardige banen, met een gepland aantal van 20.000 nieuwe werknemers in de komende vier jaar. Het was een investeringsbeslissing die meteen op heel veel publieke instemming kon rekenen van president Trump himself. Make America Great Again, weet je wel.
​
Maar parallel aan deze strategische investeringen heeft Apple ook haar inzet voor diversiteit, gelijkheid en inclusie (DEI) bevestigd. Tijdens de recente jaarlijkse aandeelhoudersvergadering werd een voorstel van het National Center for Public Policy Research om de DEI-programma's van het bedrijf te beëindigen, met overweldigende meerderheid verworpen; 97% van de stemmen was tegen het voorstel. CEO Tim Cook benadrukte dat, hoewel het maatschappelijke landschap evolueert, Apple's toewijding aan een cultuur van inclusie en respect onwrikbaar blijft. Deze beslissing komt op een moment dat andere grote bedrijven hun DEI-inspanningen terugschroeven, wat Apple's standpunt des te opmerkelijker maakt. 

Deze twee beslissingen illustreren Apple's strategische balans tussen het versterken van haar economische voetafdruk in de VS en het handhaven van haar kernwaarden van diversiteit en inclusie, zelfs in een veranderende politieke en juridische context. Ze illustreren perfect het principe van het ‘moving equilibrium’, een concept dat ik in mijn boek De onsterfelijke onderneming heb beschreven. Wie wil overleven in een turbulente omgeving, moet voortdurend balanceren tussen verandering en trouw blijven aan zijn kernwaarden, cultuur en identiteit. Dit evenwicht—niet statisch, maar dynamisch—bepaalt het succes en de levensduur van een onderneming, en van elke organisatie, van groot tot klein.

Het was ook de opdracht die stichter Steve Jobs ooit meegaf aan zijn opvolger Tim Cook: alles bij Apple zal in de toekomst veranderen, maar de waarden en de cultuur mogen nooit veranderen.Cook heeft deze opdracht ter harte genomen. Zijn Apple is anders dan dat van Jobs, maar tegelijkertijd diep geworteld in de waarden die het bedrijf groot hebben gemaakt. Apple is daarmee een schoolvoorbeeld van een onderneming die het ‘moving equilibrium’ beheerst: ze blijft zichzelf, maar is nooit bang om te veranderen.

 'Geef aan de keizer wat je van de keizer hebt, en geef aan God wat van God is’, staat er in de Bijbel. Trump is de nieuwe keizer. Jobs  werd dan weer door zijn aanhang ooit met God vergeleken. Het lijkt er wel op dat Cook zijn klassiekers kent en beheerst.

Of ook nog wat prozaischer geformuleerd: een organisatie die de tand des tijds wil doorstaan, moet zijn als een riet in de wind. Het buigt mee met de krachten die op haar inwerken—economische schokken, maatschappelijke veranderingen, technologische innovaties—maar breekt niet. Het geheim? Stevige wortels.

Apple belichaamt deze metafoor. De investering van 500 miljard dollar in de VS is een voorbeeld van hoe het bedrijf de nieuwe richting van de wind herkent en daarop inspeelt.De geopolitieke spanningen en de roep om strategische autonomie dwingen Amerikaanse bedrijven om dichter bij huis te produceren. Apple beweegt mee, maar blijft trouw aan zijn kernwaarden op vlak van DEI. Sommige bedrijven zwichten onder de druk en laten hun inclusiviteitsbeleid varen. Apple niet. Het blijft stevig geworteld in zijn cultuur van diversiteit en gelijke kansen, omdat het begrijpt dat dit niet zomaar een trend is, maar een fundamenteel onderdeel van haar identiteit.

Het riet buigt, maar breekt niet. Apple verandert, maar verliest nooit zichzelf. Dat is de essentie van het ‘moving equilibrium’. De kunst van duurzaam ondernemen is niet star blijven staan, maar intelligent meebewegen zonder je basispositie te verliezen.